Wat Bart Van Loo in zijn boek “De Bour-gondiërs” vergeten heeft: Philips de Goede, de grote hertog van  het Westen, bezocht op 26 augustus 1458 Ingelmunster.

In 1640 zag het kasteel van Ingelmunster er al zo uit.

                                               

Een bijdrage van meester Albert Verscheure

De Bourgondiërs zijn ‘hot’. Straks zullen toeristen zich storten op dit toeristisch hertogdom, maar vroeger waren zij – meer dan de Franse koning – diegenen die de lakens uitdeelden. Meesterverteller Albert Verscheure zocht en vond verbanden met zijn geliefde Ingelmunster.

`Iedere bibliotheek moet nu zo wat het boek van Bart Van Loo in de rekken hebben.  In een spannend historisch werk beschrijft hij de honderd jaar, 1363-1477, van de grote Bourgondische hertogen die een rijk wilden creëren tussen Frankrijk en Duitsland.

Het begon met Philips de Stoute, hertog in 1363, die in 1369 huwde met Margareta van Male,  dochter van Lodewijk van Male, graaf van Vlaanderen.

Philips de Stoute kreeg vier kinderen waaronder Jan, zonder Vrees, en Philips, graaf van Nevers en Etampes.

Jan zonder Vrees werd hertog van Bourgondië in 1404 en kreeg een zoon, de latere Philips de Goede. Philips van Nevers kreeg ook een zoon, in 1415, de latere Jan van Etampes en heer van Ingelmunster.  Aldus waren Philips de Goede en Jan van Ingelmunster – Etampes neven.  Het is dan ook niet te verbazen dat die Jan van Ingelmunster een rol speelde bij hertog Philips de Goede, die de titel erfde in 1419 na de moord op zijn vader Jan zonde Vrees.

In 2019 werd in de Sint-Amandskerk enkele dagen voor het dichtgooien van de gleuven – die uitgegraven waren voor de nieuwe verwarming – een muntje gevonden. Na een bad in olijfolie kwam er een duidelijk patroon tevoorschijn. Een numismaticus zond een ‘zuivere’ munt op. De onderste afbeelding betreft het muntje dat gevonden werd in de kerk. Het muntje is toegevoegd aan het archeologisch depot van de werken.

Reeds in een historische handschrift van 1877 beschrijft baron Alberic de Montblanc hem zo.  “Als dappere strijder in menig grote en gevaar-lijke situaties werd Jan van Bourgondië, graaf van Etampes, als kapitein, belast met moeilijke missies waarvan hij zich eervol kweet.  Hij werd een der markantste figuren onder het bewind van Filips de Goede.  Dat bezorgde hem tijdelijk althans grote voordelen.  Hij werd gouverneur van Picardië en Artesië en ridder van het Gulden Vlies.  Hij klom op tot de hoogste rang aan het Bourgondische hof.”

En nog verder leest men in het werk van baron de Montblanc. “Tijdens de regering van Filips de Goede zou het kasteel grote dagen beleven.  Jan van Bourgondië, graaf van Etampes, die heer werd van het kasteel door zijn huwelijk met Jacqueline d’Ailly in 1435, begon met een grote renovatie.  De gravin van Etampes en haar dochter, de hertogin van Clèves, maakten er hun voornaamste verblijfplaats van.  Die twee prinsessen brachten er achtereenvolgens hun jaren door; en het “châtel”, zeggen onze documenten, was groot genoeg om beiden eigen kamers te geven.

Die kasteelvrouwen hielden er een grote staat van leven op na in hun residentie te Ingelmunster, overeenkomstig het leven aan het Bourgon-dische hof waar hun naaste familie woonde, en hun een groot fortuin bezorgde.  Meer nog, het kasteel was gelukkig gelegen tussen twee hertooglijke residenties, Brugge en Rijsel, zodat ze gemakkelijk konden mee genieten van de grandeur van het Bourgondische hof.”

Dat er veel en overvloedig werd gefeest aan het hof is voor altijd in de geschiedenis bekend gebleven. Tijdgenoten en kroniekschrijvers heb-ben ons interessante stukjes nagelaten over die overdadige orgieën.

Het bekendste is het Fazantenfeest te Rijsel, 17 februari 1454.  Ook Bart Van Loo brengt er uitvoerig verslag van.  Het Fazantenfeest moest het decor worden van een majestueuze geste en een oproep tot het Westerse ridderdom om op kruistocht te gaan tegen de Turken.  In 1453 was Constantinopel ingenomen door de Turken en dat moest worden verijdeld. Van die kruistocht is er nooit iets gekomen.

Maar dat ook onze Jan van Bourgondië, heer van Ingelmunster en Etampes, met zijn vrouw Jacqueline d’Ailly aanwezig waren, daar zegt Van Loo niets van.  Ze waren zelfs de “ceremonie-meesters.”  Madame d’Estampes staat zelfs afgebeeld op een doek uit die tijd, 39,5 x 55 cm groot, bewaard te Amsterdam.

Er werd ook nog duchtig gefeest te Brugge op 30 april 1455 met een “Steekspel van de Witte beer.”

En te ‘s Gravenhage werd de 11demei 1456 het negende feest van het “Gulden Vlies” gehouden waar ook Jan van Bourgondië, heer van Etampes, aanwezig was.

Het hoogtepunt van Jan van Bourgondië was het feest te Rijsel dat de 15deaugustus 1458 begon en elf dagen duurde.  De elfde dag kwam een deel van het gezelschap naar het kasteel van Ingelmunster voor een bezoek aan de familie.

Bart Van Loo blijkt het niet te hebben geweten maar de kroniekschrij-ver van die tijd, Jacques du Clercq, maakte er een uitgebreid verslag van.  Onze August Schotte vertaalde het in het Vlaams in 1850 en zo lezen wij in zijn handschrift “Heerlijkheid Ingelmunster” dit.  “De elfde dag vertrok de vrouw van Karel van Nevers naar Ingelmunster, waar de gravin van Etampes, haar schoonzuster, verbleef.  Ze waren in gezel-schap van hertog Philips de Goede en Adolphus van Cleven en nog zes anderen, volledig gewapend, met hun lanciers achter hen.  Maar een kwartier van het dorp gekomen, niet ver van een brugske ontmoetten zij er Karel, graaf van Charolais en later Karel de Stoute, heer Antonius, bastaard van Bourgondië en zes andere mannen, ook volledig gewa-pend, dewelke hen vroegen wie zij waren en waarheen zij deze juf-frouwen leidden. Adolphus antwoordde dat dit hen niet aanging en dat zij hen dienden hun weg te laten vorderen, waarop dezelfde Karel van Charolais en zijne lieden hun lansen neerbogen, wat ook de heer Adolphus deed en op elkaar instootten, hun lansen verbrijzelend.  Daarna namen zij hun degens die verstompt en gedraaid waren lijk in een steekspel en zij sloegen elkaar zodanig dat iedereen vermoeid werd, zodat het spel werd beëindigd.  Nadat zij hun helmen hadden afgedaan traden zij met de juffrouwen in een schoon ‘chalet’ dat dicht bij dat zelfde brugske stond, alwaar dezelfde graaf van Charolais een kostelijke en prachtige maaltijd had laten bereiden.  Na veel gegeten, gedronken, gezongen en gedanst te hebben vertrokken de juffers weer te paard.”

Zo komen we in het jaar1462.  Rond die tijd begon een lange en duis-tere geschiedenis, een voorbeeld van wisselend geluk en ongeluk waar-van het kasteel de dramatische ontknoping zou mee maken. Het is de onenigheid tussen Jan van Etampes en Ingelmunster en de licht geraakte erfgenaam van Bourgondië, Karel de Stoute.  Jan van Etampes werd verwijderd uit het hof van Bourgondië omdat hij  had steun gezocht  bij de Franse koning, en aldus als vijand beschouwd.

Na verschillende harde aanvaringen werd Jan van Bourgondië in zijn eigen kasteel te Ingelmunster voorgeleid en gevangen gezet onder bewaking van soldaten van de hertog. Jan van Bourgondië werd beroofd van al zijn voorrechten en bezittingen, en na een lang steek-spel bleef hij uitgeschud achter.  Er bestaat nog een brief in het koninklijk archief te Brussel, gedateerd 22 maart 1466, waarin op het einde staat  “gedaan en afgegeven te Ingelmunster in een benedenkamer van de versterking van de gezegde graaf.”

Jan van Bourgondië stierf in 1491 in Nevers, hij werd 76 jaar.`

%d bloggers liken dit: